System dozoru elektronicznego, cz. I

Kancelaria Adwokacka Agata Paplińska

System dozoru elektronicznego, cz. I

System dozoru elektronicznego jest sposobem na odbycie kary pozbawienia wolności bez konieczności przebywania w zakładzie karnym. Kto i kiedy może ubiegać się o tzw. „obrączkę”? Pierwsza część wpisu przybliża zasady stosowania tej instytucji.

System dozoru elektronicznego (SDE) jest obecnie sposobem wykonywania kary pozbawienia wolności oraz środków karnych i środków zabezpieczających (a nie rodzajem kary). Oznacza to, że o wykonywaniu kary pozbawienia wolności w ramach SDE nie orzeka Sąd w wyroku skazującym, a postępowaniu wykonawczym.

Art. 43b KKW:

1. Dozór elektroniczny jest to kontrola zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych.

2. System dozoru elektronicznego jest to ogół metod postępowania i środków technicznych służących do wykonywania dozoru elektronicznego.

3. W systemie dozoru elektronicznego można kontrolować:

1) przebywanie przez skazanego w określonych dniach tygodnia i godzinach we wskazanym przez sąd miejscu (dozór stacjonarny);

2) bieżące miejsce pobytu skazanego, niezależnie od tego, gdzie skazany przebywa (dozór mobilny);

3) zachowywanie przez skazanego określonej minimalnej odległości od osoby wskazanej przez sąd (dozór zbliżeniowy).

 

SDE – jak to działa?

Wykonywanie kary pozbawienia wolności w SDE, w ramach dozoru stacjonarnego, polega na tym, że skazany zasadniczo zobowiązany jest do przebywania w jednym, ustalonym przez sąd, miejscu (dom, mieszkanie) w ustalonych godzinach każdego dnia. W pozostałym czasie, otrzymuje jednak zezwolenie na opuszczanie tego miejsca w ściśle określonych dniach i godzinach, zgodnie z ustalonym harmonogramem. W tym czasie może on np. chodzić do pracy, szkoły czy kościoła, opiekować się małoletnim, robić zakupy, utrzymywać więzi z rodziną czy uprawiać sport.

Kontrola miejsca pobytu skazanego odbywa się za pomocą elektronicznego wodoodpornego nadajnika, nazywanego „obrączką” lub „bransoletką”, który wysyła sygnał do jednostki monitorującej. Nadajnik ten zazwyczaj montowany jest na kostce (lub przegubie). Jednostka monitorująca, wraz z całym sprzętem dodatkowym (antena, repeater itd.) montowane są w miejscu ustalonym jako miejsce odbywania kary w SDE, zazwyczaj w mieszkaniu skazanego. W czasie wykonywania kary nie wolno wyłączać, przekręcać, ani generalnie „majstrować” przy aparaturze. Każda taka próba może być uznana za próbę złamania warunków SDE. Urządzenie monitorujące rejestruje, kiedy skazany przebywa w ustalonym miejscu z dokładnością co do każdej sekundy. Odbiera komunikaty od nadajnika i komunikuje się z Centralą Monitorowania przez sieć telefonii komórkowej – a zatem każde naruszenie ustalonych warunków SDE jest od razu odnotowywane w systemie. Do danych w nim zawartych mają dostęp sędziowie oraz zawodowi kuratorzy sądowi.

SDE – kto może się starać?

Zasadą jest, że karę pozbawienia wolności w SDE może wykonywać osoba skazana na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą roku. Co istotne, może to być także osoba wykonująca karę zastępczą pozbawienia wolności. Tym systemem nie mogą być natomiast objęte – zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów – osoby skazane na karę aresztu lub zastępczą karę aresztu (za wykroczenie). Systemem nie mogą być także osoby skazane w warunkach 64 § 2 KK (recydywa wielokrotna).

Co istotne, o odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego można starać się także po rozpoczęciu wykonywania kary.


Pamiętaj! Do wykonywania kary w systemie dozoru elektronicznego konieczne jest skazanie na karę nieprzekraczającą roku (czyli nie będzie to dotyczyć skazanego, który np. z orzeczonych 3 lat odbył już karę 2 lat, i pozostał mu do wykonania tylko rok).


Ponieważ karę odbywa się w miejscu pobytu, oczywistym jest, że konieczne jest także, aby skazany posiadał miejsce stałego pobytu w kraju.

Zgodnie z art. 43h § 1 KKW, kara może być wykonywana w systemie dozoru elektronicznego jedynie wówczas, gdy pozwalają na to warunki techniczne obejmujące w szczególności liczbę oraz zasięg dostępnych nadajników i rejestratorów oraz możliwości organizacyjne ich obsługi. Oznacza to, że jeśli dany lokal nie będzie przystosowany do zainstalowania w nim nadajników i rejestratorów, nie będzie możliwe wykonywanie kary w ramach SDE w tym miejscu.

W drugiej części wpisu o tym jak starać się o SDE, co uwzględnić we wniosku i jakie prawa oraz obowiązki ma skazany wykonujący karę w tym systemie.

 

2 komentarze

  1. Ola pisze:

    mój partner stara się o obraczke, pismo zostało złożone we wrześniu ile trzeba czekać na odpowiedź?

    • adw. Agata Paplińska pisze:

      Teoretycznie, termin rozpoznania wniosku to 14 dni. Jest to jednak termin instrukcyjny – w praktyce może to potrwać trochę dłużej (nawet 2-3 miesiące, w zależności od sądu). Pozdrawiam, adw. Agata Paplińska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *