{"id":512,"date":"2023-04-28T16:15:30","date_gmt":"2023-04-28T14:15:30","guid":{"rendered":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/?p=512"},"modified":"2023-04-28T16:40:47","modified_gmt":"2023-04-28T14:40:47","slug":"nowelizacja-kodeksu-karnego-wykonawczego-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/2023\/04\/28\/nowelizacja-kodeksu-karnego-wykonawczego-2023\/","title":{"rendered":"Nowelizacja Kodeksu karnego wykonawczego 2023 \u2013 o czym warto wiedzie\u0107?"},"content":{"rendered":"
Wraz z pocz\u0105tkiem 2023 roku wesz\u0142a w \u017cycie obszerna nowelizacja Kodeksu Karnego Wykonawczego z dnia 5 sierpnia 2022 roku. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy, jej podstawowym celem by\u0142a poprawa warunk\u00f3w bezpiecze\u0144stwa jednostek penitencjarnych, warunk\u00f3w wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w przez funkcjonariuszy i pracownik\u00f3w S\u0142u\u017cby Wi\u0119ziennej oraz usprawnienie procedur zwi\u0105zanych z wykonywaniem kar. Wobec tego, czy zmiana przepis\u00f3w mia\u0142a korzystny wp\u0142yw na status prawny skazanego?<\/strong><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

WNIOSKI I ZA\u017bALENIA<\/h3>\n

Skazany mo\u017ce sk\u0142ada\u0107 wnioski, skargi i pro\u015bby do wszystkich podmiot\u00f3w wskazanych w art. 2 KKW. Przedmiotem w\/w pism mog\u0105 by\u0107 wszelkie kwestie zwi\u0105zane z przebiegiem wykonania kar, \u015brodk\u00f3w karnych, tymczasowego aresztowania i innych \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych. Dotychczas,<\/strong> wnioski, skargi pro\u015bby mog\u0142y pozosta\u0107 bez rozpoznana w trzech przypadkach<\/strong>, je\u017celi pisma te:<\/span><\/p>\n

    \n
  • oparte by\u0142y na tych samych podstawach faktycznych, co poprzednio z\u0142o\u017cone pisma;
    \n<\/span><\/li>\n
  • zawiera\u0142y wyrazy lub zwroty powszechnie uznawane za wulgarne lub obel\u017cywe albo gwar\u0119 przest\u0119pc\u00f3w,
    \n<\/span><\/li>\n
  • nie zawiera\u0142y uzasadnienia zawartych w nich \u017c\u0105da\u0144 w stopniu umo\u017cliwiaj\u0105cym ich rozpoznanie.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    W wyniku nowelizacji wprowadzono czwart\u0105 przes\u0142ank\u0119<\/strong> – „oczywist\u0105 bezzasadno\u015b\u0107” wnoszonych pism<\/strong> \u2013 pozwalaj\u0105c\u0105 na pozostawienie wniosku bez jego merytorycznego rozpoznania. Przepis ten mo\u017ce by\u0107 wielk\u0105 ingerencj\u0105 w podstawowe uprawnienia skazanych. Pozostawienie pisma bez rozpoznania w oparciu o przes\u0142ank\u0119 jego \u201eoczywistej bezzasadno\u015bci\u201d w praktyce oznacza, \u017ce organ nie b\u0119dzie dokonywa\u0107 jego merytorycznej oceny<\/strong>, kt\u00f3ra dopiero mo\u017ce prowadzi\u0107 do oceny, czy co\u015b jest bezzasadne, czy te\u017c nie. Stanowi to, niestety, pole do ogromnych nadu\u017cy\u0107<\/strong> ze strony organ\u00f3w post\u0119powania wykonawczego.
    \n<\/span><\/p>\n

    DOPROWADZENIE SKAZANEGO DO ARESZTU \u015aLEDCZEGO \u2013 KONIEC \u201eBILET\u00d3W KARNYCH\u201d<\/h3>\n

    Zmianie uleg\u0142a r\u00f3wnie\u017c procedura osadzenia skazanego na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci w jednostce penitencjarnej. W poprzednim stanie prawnym, skazany co do zasady otrzymywa\u0142 wezwanie do stawiennictwa <\/strong>w wyznaczonym<\/strong>terminie<\/strong> w areszcie \u015bledczym (tzw. „bilet karny”<\/strong>), po\u0142o\u017conym najbli\u017cej miejsca jego sta\u0142ego pobytu, wraz z dokumentem stwierdzaj\u0105cym to\u017csamo\u015b\u0107. W ogromnej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, dopiero je\u017celi skazany, mimo wezwania, nie stawi\u0142 si\u0119<\/strong> we w\u0142a\u015bciwej jednostce penitencjarnej, s\u0105d zarz\u0105dza\u0142 doprowadzenie <\/strong>go do aresztu \u015bledczego (zak\u0142adu karnego). Dobrowolne stawiennictwo do miejsca odbycia kary stanowi\u0142o pierwszy przejaw resocjalizacji u skazanego i tym samym wp\u0142ywa\u0142o np. na wi\u0119ksz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania w przysz\u0142o\u015bci warunkowego przedterminowego zwolnienia. <\/span><\/p>\n<\/div>\n

    \n

    Po nowelizacji KKW, zgodnie z nowym brzmieniem art. 79 \u00a7 1 KKW, \u201es\u0105d poleca zatrzyma\u0107 i doprowadzi\u0107 skazanego <\/strong>do aresztu \u015bledczego\u201d bez uprzedniego wzywania go do dobrowolnego stawiennictw<\/strong>a w jednostce. Odst\u0105pienia od tej zasady i wystawienie wezwania do dobrowolnego stawiennictwa wymaga wniosku skazanego<\/strong> i jest mo\u017cliwe tylko w wyj\u0105tkowych, uzasadnionych sytuacjach.<\/strong> Komentowana zmiana wprowadza jako zasad\u0119 przymusowe doprowadzenie skazanego do zak\u0142adu karnego,<\/strong> a co za tym idzie? Skazany nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 <\/strong>uporz\u0105dkowa\u0107 najwa\u017cniejszych i najpilniejszych spraw przed rozpocz\u0119ciem<\/strong> wykonywania kary pozbawienia wolno\u015bci.
    \n<\/span><\/p>\n

    PROCEDURA STWIERDZENIA \u201eBEZPRAWNEGO UTRUDNIANIA PRZEZ SKAZANEGO WYKONANIA KARY POZBAWIENIA WOLNO\u015aCI\u201d<\/h3>\n

    Do polskiego porz\u0105dku prawnego zosta\u0142a wprowadzona nowa procedura stwierdzenia bezprawnego utrudniania przez skazanego wykonania kary pozbawienia wolno\u015bci<\/strong>. W sytuacji, w kt\u00f3rej skazany uciek\u0142 lub ukrywa si\u0119 lub podj\u0105\u0142 dzia\u0142ania w tym celu, s\u0105d niezw\u0142ocznie mo\u017ce wyda\u0107 postanowienie<\/strong> stwierdzaj\u0105ce, \u017ce skazany bezprawnie utrudnia\u0142 wykonanie kary pozbawienia wolno\u015bci<\/strong>. Co to w praktyce oznacza? Je\u017celi Policja (lub inne w\u0142a\u015bciwe s\u0142u\u017cby) nie b\u0119d\u0105 w stanie ustali\u0107 miejsca pobytu skazanego i zostanie w stosunku do niego wydany list go\u0144czy, zaledwie czterna\u015bcie dni<\/strong> wystarczy, by s\u0105d orzek\u0142, \u017ce dosz\u0142o do „bezprawnego utrudniania wykonania kary pozbawienia wolno\u015bci”.
    \n<\/span><\/p>\n

    Konsekwencj\u0105<\/strong> wydania powy\u017cszego postanowienia jest stosowanie wobec skazanego bardziej rygorystycznych przes\u0142anek <\/strong>do ubiegania si\u0119 o warunkowe przedterminowe zwolnienie <\/strong>(wyd\u0142u\u017cony okres kary odbytej konieczny do mo\u017cliwo\u015bci ubiegania si\u0119 o tzw. „wokand\u0119”). Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce procedura ta ma charakter fakultatywny,<\/strong> zatem s\u0105d mo\u017ce odst\u0105pi\u0107 od jej orzekania w okre\u015blonych przypadkach.<\/span><\/p>\n

    SYSTEM DOZORU ELEKTRONICZNEGO<\/h3>\n

    W drodze komentowanej nowelizacji ustawodawca dokona\u0142 r\u00f3wnie\u017c szereg zmian w regulacji dotycz\u0105cej SDE. Z punktu widzenia skazanego, na jego korzy\u015b\u0107.<\/strong>
    \n<\/span><\/p>\n

    W pierwszej kolejno\u015bci, przed zmian\u0105 przepis\u00f3w, jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przes\u0142anek udzielenia skazanemu SDE by\u0142a orzeczona kara pozbawienia wolno\u015bci nieprzekraczaj\u0105ca jednego roku i 6 miesi\u0119cy. W chwili obecnej, do powy\u017cszej zasady dodano r\u00f3wnie\u017c drug\u0105 sytuacj\u0119,<\/strong> w kt\u00f3rej udzielenia zgody na odbywanie kary SDE b\u0119dzie mo\u017cliwe, a mianowicie gdy wobec skazanego orzeczono kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci w wymiarze ni\u017cszym ni\u017c 3 lata<\/strong> i kt\u00f3remu do odbycia w zak\u0142adzie karnym pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 tej kary w wymiarze nie wi\u0119kszym ni\u017c 6 miesi\u0119cy.<\/strong> W praktyce oznacza to, \u017ce je\u017celi s\u0105d wymierzy\u0142 bezwzgl\u0119dn\u0105 kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci nie wy\u017csz\u0105 ni\u017c 3 lata, ostatnie 6 miesi\u0119cy kary b\u0119dzie mo\u017cna odby\u0107 w domu.<\/strong> W obu przypadkach przes\u0142ank\u0105 wykluczaj\u0105c\u0105 b\u0119dzie recydywa.<\/strong><\/span><\/p>\n

    Kolejn\u0105 wa\u017cn\u0105 zmian\u0105 jest nadanie uprawnie\u0144 komisji penitencjarnej<\/strong> (dzia\u0142aj\u0105cej w zak\u0142adzie karnym, w kt\u00f3rym przebywa skazany) do udzielania skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolno\u015bci w systemie dozoru elektronicznego<\/strong>, pod warunkiem spe\u0142nienia wszystkich wskazanych przes\u0142anek w ustawie. Komentowana zmiana w za\u0142o\u017ceniu ma odci\u0105\u017cy\u0107 s\u0105dy<\/strong> penitencjarne, jak r\u00f3wnie\u017c przyspieszy\u0107<\/strong>podejmowanie decyzji<\/strong> w powy\u017cszej kwestii. Dotychczas, udzieleniem zgody na odbycie kary w SDE zajmowa\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie<\/strong> s\u0105d penitencjarny.<\/span><\/p>\n

    Wraz z nowelizacj\u0105 nast\u0105pi\u0142a r\u00f3wnie\u017c kluczowa zmiana<\/strong> w rozumieniu jednej z przes\u0142anek udzielenia SDE, w postaci osi\u0105gni\u0119cia cel\u00f3w kary. Do ko\u0144ca 2022 roku s\u0105d, orzekaj\u0105c zgod\u0119 na wykonanie kary w SDE, musia\u0142 doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce cele kary zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te „pomimo” zastosowania tego systemu<\/strong>. Wobec tego, s\u0105d penitencjarny musia\u0142 za ka\u017cdym razem powy\u017csz\u0105 kwestie bada\u0107, a skazany musia\u0142 przekona\u0107 s\u0105d,<\/strong> \u017ce w jego konkretnym przypadku cele kary mog\u0105 zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119te<\/strong> pomimo wykonywania kary w systemie dozoru.
    \n<\/span><\/p>\n

    Od 1 stycznia 2023 roku<\/strong> zmianie uleg\u0142a tre\u015b\u0107 art. 43la \u00a71 pkt w KKW. W wyniku nowelizacji, ustawodawca wprowadzi\u0142 do ustawy domniemanie,<\/strong> \u017ce wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego nie zaszkodzi<\/strong> w realizacji zada\u0144, kt\u00f3re ma spe\u0142ni\u0107 orzeczona wobec sprawcy kara. W praktyce oznacza to, \u017ce odmowa<\/strong> udzielenia zgody na odbycie kary w SDE musi by\u0107 poprzedzona wykazaniem,<\/strong> \u017ce w danej sprawie wyst\u0119puj\u0105 szczeg\u00f3lne okoliczno\u015bci<\/strong> dotycz\u0105ce skazanego, kt\u00f3re mog\u0142yby przeszkodzi\u0107 w osi\u0105gni\u0119ciu cel\u00f3w kary. Decyzj\u0119 odmown\u0105<\/strong> s\u0105d b\u0119dzie zatem zobligowany nale\u017cycie uargumentowa\u0107,<\/strong> a prawid\u0142owo\u015b\u0107 tych ustale\u0144 b\u0119dzie przedmiotem kontroli instancyjnej<\/strong> w razie z\u0142o\u017cenia za\u017calenia<\/strong> na postanowienie oddalaj\u0105ce wniosek skazanego. Z pewno\u015bci\u0105 znacz\u0105co zmienia to pozycj\u0119 skazanego<\/strong> w post\u0119powaniu o doz\u00f3r elektroniczny, kt\u00f3ry ju\u017c nie b\u0119dzie musia\u0142 przekonywa\u0107 s\u0105du, \u017ce odbywanie kary w SDE nie wp\u0142ynie negatywnie na jego resocjalizacj\u0119.<\/strong><\/span><\/p>\n

    Powy\u017csze zmiany stanowi\u0105 najwa\u017cniejsze nowo\u015bci wprowadzone tegoroczn\u0105 nowelizacj\u0105. Szerzej b\u0119dziemy rozwija\u0107 t\u0119 kwesti\u0119 w kolejnych wpisach.<\/strong><\/span><\/p>\n

    \n

    Autork\u0105 artyku\u0142u jest Karolina Zatorska<\/strong>, studentka IV roku prawa na Wydziale Prawa Uniwersytetu SWPS w Warszawie.<\/em>
    \n<\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Wraz z pocz\u0105tkiem 2023 roku wesz\u0142a w \u017cycie obszerna nowelizacja Kodeksu Karnego Wykonawczego z dnia 5 sierpnia 2022 roku. Czy zmiana przepis\u00f3w mia\u0142a korzystny wp\u0142yw na status prawny skazanego? Omawiamy najwa\u017cniejsze zmiany.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":165,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false},"categories":[8,20],"tags":[110,117,54,114,113,56,115],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/512"}],"collection":[{"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=512"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":526,"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/512\/revisions\/526"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/paplinska.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}